İMB | Molekulyar Biologiya İnstitutu

İnstitut və Missiya

Elmi Tədqiqat Mərkəzi Haqqında

Akademik Cəlal Əliyevin elmi irsini davam etdirərək fundamental biologiyanı qabaqcıl süni intellekt və bioinformatika metodları ilə birləşdiririk.

🧬

Hesablama Struktur Biologiyası

Zülalların 3D konformasiya analizi, krio-elektron mikroskopiyası (cryo-EM) məlumatlarının metal koordinasiyası ilə təkmilləşdirilməsi və allosterik tənzimləyicilərin xarakteristikası.

🌾

Bitki Stress Genomikası

İqlim dəyişikliyi şəraitində buğda (Triticum aestivum) sortlarının quraqlıq və yüksək temperatur stressinə qarşı antioksidant ferment və istilik-şok zülallarının (HSP) transkriptomik analizi.

🔬

Sistem Onkologiyası & İmmunologiya

Üçqat neqativ süd vəzi xərçəngi (TNBC) və digər onkoloji proseslərdə şiş mikroətrafının (TME) tənzimlənməsi, gen birgə-ekspressiya şəbəkələri (Pearson/WGCNA) və biomarker kəşfi.

🌱

Ağıllı Aqrotexnologiyalar & Şəhərsalma

İşğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur torpaqlarının boniteti, ANAMA minatəmizləmə statusu və GIS əsaslı aqrar investisiya portallarının (“InvestArea”) elmi arxitekturası.

Elmi Nəticələr & Vizualizasiyalar

Əsas Tədqiqat İstiqamətləri

İnstitutumuzun əldə etdiyi real riyazi modellər, AlphaFold strukturları və yüksək ayırdetməli qrafiklər.

FOTOSİNTEZ VƏ STRUKTUR BİOLOGİYASI

Xloroplast Tilakoid Kinazlarının (STN7 / STN8) Molekulyar Dokinqi

Fotosintezin işıq toplayıcı kompleksi II (LHCII) zülallarının fosforilləşməsini idarə edən STN7 və STN8 kinazlarının fəza arxitekturası AlphaFold2 ilə modelləşdirilmiş, AutoDock Vina vasitəsilə allosterik liqandlarla bağlanma enerjisi (Ki və ΔG) hesablanmışdır.

AlphaFold Domain xəritəsi: pLDDT > 90 yüksək etibarlılıq dərəcəsi ilə domen ayrılması;
Molekulyar Dokinq: STN7 və STN8 aktiv mərkəzində kritik aminturşu qalıqlarının (ATP-bağlayıcı cib) skrininqi;
Dövlət keçidləri (State Transitions): PSII və PSI arasındakı həyəcanlanma enerjisinin balanslaşdırılması mexanizmi.

Boru kəmərinin kodlarına baxın →

Böyütmək üçün klikləyin 🔍

AlphaFold2 Kompleks pLDDT Güvənlik Profili

RİYAZİ BİOLOGİYA VƏ GENOMİKA

Buğda Sortlarında İstilik Stressi & Membran Zədələnməsi (LT50 Modeli)

Yüksək temperatur təsirindən hüceyrə membranlarının lipid fazasının deqradasiyası və elektrolit sızması qeyri-xətti 4-parametrlik loqistik siqmoidal funksiya ilə təsvir edilmişdir:

MDR(T) = MDR_max / (1 + exp(-k * (T - LT50)))

Müxtəlif buğda genotiplərinin (Barakatli 95, Giymatli 2/17 və s.) membran sabitliyi, antioksidant fermentlərin (Cu/Zn-SOD, Fe-SOD, Mn-SOD) və kiçik istilik-şok zülallarının (HSP16.9) sintezi ilə korrelyasiya olunmuşdur.

LT50 İndeksi: Membranın 50% zədələnməsinə səbəb olan kritik termal letallıq həddi;
PCA & Klasterizasiya: Dözümlü və həssas sortların çoxölçülü ayrılması;
Spektral İnterpolyasiya: PolyPen cihazı ilə yarpaq spektrofotometrik əyrilərinin filtrasiyası.

RStudio Analiz Skriptlərinə baxın →

Böyütmək üçün klikləyin 🔍

SİSTEM ONKOLOGİYASI & MAŞIN ÖYRƏNMƏSİ

Genomik Şəbəkələr, PCA və İmmun Hüceyrə İnfiltrasiyası

Kütləvi transkriptomik verilənlər bazası (TCGA/GEO) əsasında xərçəng toxuması mikroətrafının fenotipik dəyişiklikləri, KEGG yolları zənginləşdirməsi və maşın öyrənməsi ilə proqnostik biomarkerlərin müəyyənləşdirilməsi:

Eigendekompozisiya (PCA): Xəstə qruplarının genetik ekspressiya profilinə görə ayrılması;
Pearson Birgə-Ekspressiya Şəbəkələri: Kritik siqnal yollarının mərkəzi hab genləri (Hub Genes);
Maşın Öyrənməsi & ROC Əyrisi: Yüksək dəqiqlikli diaqnostik təsnifat modelləri.

Elmi məqalələr qovluğuna keçid →

PCA Ayrılması

İyerarxik İstilik Xəritəsi

Şəbəkə Topologiyası

DAYANIQLI ŞƏHƏRSALMA & ƏTRAF MÜHİT SÜNİ İNTELLEKTİ

IoT və Maşın Öyrənməsi Əsaslı Qapalı Dövrəli Urban Akvaponika

Müasir meqapolislərdə karbon emissiyalarını (food miles) azaltmaq və Abşeron kimi quraq zonalarda şirin suya 90–95% qənaət etmək məqsədilə Nil tilapiyası (Oreochromis niloticus) və kahı (Lactuca sativa) arasında qapalı resirkulyasiyalı ekosistem modelləşdirilmişdir:

R² = 0.942 (t+1 saat proqnoz) | Isolation Forest: 98.2% anomaliya aşkarlanması

IoT Telemetriya Şəbəkəsi: DS18B20 (su temperaturu), HC-SR04 (hidrostatik səviyyə) və DHT22 (mikroiqlim) sensorları ilə 5 dəqiqəlik fasiləsiz monitorinq;
Çoxüfüqlü Random Forest: Suyun istilik dinamikasını $t+1$ saatda $0.18^\circ\text{C}$ MAE, $t+6$ saatda $0.58^\circ\text{C}$ RMSE ilə qabaqlayan proaktiv termotənzimləmə;
Qapalı Dövrə Səmərəliliyi: 92.4% su resirkulyasiyası və tullantısız bio-adaptiv şəhər qida modeli (Beynəlxalq Simpozium 2026).

Simpozium materialları və tezisə baxın →

🐟🌱

Qapalı Dövrəli Bio-Resirkulyasiya

Balıq metabolizmi → Nitrifikasiya bakteriyaları → Bitki biofiltrasiyası dövriyyəsində su itkisi cəmi 5–10% təşkil edir.

90–95% Su Qənaəti | 98.2% Anomaliya Dəqiqliyi | 0 Kimyəvi Gübrə

Konfranslar & Təltiflər

Elmi Tədbirlər və Zəfərlərimiz

Akademik simpoziumlarda fəal iştirak və dövlət əhəmiyyətli rəqəmsal innovasiyalarda birincilik.

BEYNƏLXALQ ELMİ SİMPOZİUM

“Şəhərsalmanın ekoloji, bioloji və tibbi aspektləri: dayanıqlı və sağlam urban mühiti”

📅 15–16 Oktyabr • 🏛️ AMEA Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsi & AR ETN İMB • 📍 Bakı, İstiqlaliyyət küç. 30

Müasir şəhərlərdə ekoloji balansın qorunması, bio-adaptiv urban kənd təsərrüfatı, yaşıllaşdırmada stressə dözümlü bitki sortlarının tətbiqi və şəhər əhalisinin sağlamlığına təsir edən bioloji amillərə həsr olunmuş beynəlxalq elmi forum.

Dayanıqlı Şəhərsalma Bio-adaptiv Mühit Urban Ekologiya Tibbi Biologiya

🥇 1-Cİ YER QALİBİ

“Qarabağ Hakatonu 2026” — “InvestArea” Layihəsi

📅 14–16 Oktyabr 2026 • 🤝 Qərbi Kaspi Universiteti & Bakı Mühəndislik Universiteti

Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında aqrar investisiyaların optimallaşdırılması üçün yaradılmış GIS əsaslı rəqəmsal platforma:

Torpaq Boniteti & Suvarma: Hər sahənin məhsuldarlıq və nəmlik göstəricilərinin xəritələndirilməsi;
ANAMA İnteqrasiyası: Minatəmizləmə statusunun real vaxt rejimində monitorinqi;
KTN EKTİS & mygov: Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin vahid informasiya sistemi ilə birbaşa inteqrasiya.

GovTech AgroGIS Qarabağ 2026

AÇIQ TƏDQİQAT RESURSLARI

Bütün Kodlar və Sənədlər IMB Repozitoriyasında

Məlumatların şəffaflığı və təkrar istehsalı (reproducibility) prinsiplərinə uyğun olaraq, R skriptləri, Python boru kəmərləri, xam spektral fayllar, kristalloqrafiya qeydləri və təqdimat slaydları institutun əsas repozitoriyasında saxlanılır.

Repozitoriyaya Keçid (GitHub) Təşkilat Hesabı (Organization)

📁 IMB Repozitoriya Strukturu

IMB/
├── research/
│   ├── wheat_heat_stress/      # LT50 siqmoidal fit & transkriptom
│   ├── biophysical_stress/     # PolyPen spektral interpolyasiya
│   ├── stn7_stn8_pipeline/     # STN7/STN8 dokinq & AlphaFold2
│   └── cambridge_analysis/     # Statistik maşın öyrənməsi
├── publications/
│   └── scientific_articles/    # Əlyazmalar & PLOS nəticələri
├── Scientific Sympozium/       # Beynəlxalq Simpozium materialları
├── education/                  # Bioinformatika tədris proqramı
└── backups/                    # Hesablama logları & mühit skriptləri

Akademik Nəşrlər

Seçilmiş Əsərlər və Beynəlxalq Nəticələr

İnstitut əməkdaşlarımızın və beynəlxalq həmmüəlliflərin nüfuzlu jurnallarda dərc olunmuş tədqiqatları.

2024

Acta Crystallographica Section D: Structural Biology

Improving macromolecular structure refinement with metal-coordination restraints

Kaveh H. Babai, Fei Long, Martin Maly, Keitaro Yamashita, Garib N. Murshudov

Krio-elektron mikroskopiyası və makromolekulyar kristalloqrafiyada zülal-metal koordinasiya həndəsəsinin Kristallografiya Açıq Məlumat Bazası (COD) əsasında dəqiqləşdirilməsi metodologiyası.

DOI: 10.1107/S2059798324011458 CCP4 Proceedings

2026

PLOS Computational Biology / PLOS ONE Research

Integrative Multi-Omics Profiling & Co-Expression Landscape in Oncogenomics

Suleiman Hajizadeh, et al.

Şiş mikroətrafı infiltrasiya dinamikası, zülal-zülal qarşılıqlı təsir habları və maşın öyrənməsi ilə proqnozlaşdırılan biomarker dəstləri.

Systems Biology Machine Learning

Hesablama Struktur Biologiyası, İnteqrativ Bioinformatika & Bitki Genomikası